Με αφορμή την υπόθεση της Terri Schiavo που την ανάφερε πρώτος ο Βαλεντίνος, η οποία απεβίωσε χθες, θα ήθελα να ακούσω τις απόψεις σας για το θέμα της ευθανασίας. Τουλάχιστον για την περίπτωση της εν λόγω κοπέλας, η ευθανασία ως πράξη κατά την γνώμη μου αποτέλεσε έγκλημα. Επιπλέον φρικτός (αφαίρεση σωλήνα τροφοδοσίας) ήταν και ο τρόπος θανάτωσης της.
Ξέρω ότι η ευθανασία είναι ένα αμφιλεγόμενο (controversial) θέμα. Άλλοι είναι υπέρ και άλλοι είναι κατά, προβάλλοντας εξ ίσου ισχυρά επιχειρήματα. Εγώ σαν πρώτη σκέψη, θεωρώ την ευθανασία μεγάλο έγκλημα (ηθικά, κοινωνικά κτλ), εν τούτοις δεν είμαι απόλυτος και θεωρώ ότι το θέμα πρέπει να μελετάται περιπτωσιακά. Για παράδειγμα, είμαι κατά της εκούσιας θανάτωσης ενός τετραπληγικού, ο οποίος έχει σώας τας φρένας και έχει κανονική επικοινωνία με το περιβάλλον. Αφετέρου, θα σκεφτόμουν να απαντήσω όχι στην θανάτωση (αποσύνδεση από μηχανήματα νωρίτερα), ενός ανθρώπου ο οποίος έχει πάθει εγκεφαλικό και είναι θέμα ημερών ο θάνατος του.
Νομίζω ότι είναι "Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα", γιατί από τη μια είναι άδικο να αφαιρεί ο άνθρωπος μια άλλη ανθρώπινη ζωή, αλλά από την άλλη αναρωτιέμαι αν άξιζε να βασανίζεται αυτή η κοπέλα για την υπόλοιπη της ζωή.
-- Χρίστος Ανδρέου ~chris, March 31, 2005
Όπως η αυτοκτονία, έτσι και η εκούσια ευθανασία είναι προσωπική υπόθεση του κάθε ένα. Εάν ένα άτομο φτάσει σε τέτοια απελπισία και το ίδιο δεν βλέπει πια άλλη διέξοδο στους πολλές φορές φρικτούς πόνους του, ώστε το ίδιο ενσυνείδητα επιλέξει να τερματίσει την ζωή του, δεν είναι δικαίωμα κανενός από εμάς να τον εμποδίσουμε. Το θεωρώ μάλιστα εξίσου απάνθρωπο να τον υποχρεώσει κανείς να συνεχίσει, παρά την θέλησή του, να υπόκειται στους πόνους από τους οποίους το ίδιο επέλεξε να λυτρωθεί.
Τώρα η πρόσφατη περίπτωση της Terri Shiavo είναι μία άλλη υπόθεση, μια και δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η ίδια επιθυμούσε να θανατωθεί. Βέβαια σύγχρονες έρευνες στην νευρολογία μας αφήνουν να πιστεύουμε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις τα άτομα έχουν κατά κάποιο τρόπο αποκοπεί από την πραγματικότητα.Ένα είναι το σίγουρο, ο εγκέφαλός τους δεν είναι πια σε θέση να αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει στο εξωτερικό περιβάλλον, ή τουλάχιστον να μετατρέψει τις σκέψεις του σε αντιδράσεις. Αυτό παραμένει ένα αναπάντητο ερώτημα για τους νευρολόγους στο οποίο δεν μπορώ να πάρω θέση.
-- Στυλιανός Λουκά ~stelllaras, April 01, 2005
Η συγκεκριμένη κοπέλα δεν ζούσε! Πέρασε τα τελευταία 15 χρόνια σε ένα κρεβάτι με ελάχιστη ή καθόλου επαφή με το περιβάλλον. Καταλαβαίνω την απόφαση να την συντηρούν για ένα χρονικό διάστημα με τον σωλήνα τροφοδοσίας αλλά να το κάνουν αυτό για πάντα δεν είναι σωστό.
Πιο κάτω αναφέρω τις ερωτήσεις/απαντήσεις που έχω στο μυαλό μου που με έκαναν υπέρ της ευθανασίας της συγκεκριμένης κοπέλας.
Ξέρουμε αν ήθελε να πεθάνει; Όχι, δεν το ξέρουμε και δεν μπορούμε να το ξέρουμε. Απολάμβανε την ζωή της; Σίγουρα όχι! Ήθελε να συνεχίσει να είναι έτσι; Όχι, δεν πιστεύω να ήθελε. Είχε πιθανότητες να βελτιωθεί και τελικά να γίνει καλά; Δεν ξέρω τα ιατρικά δεδομένα της αλλά ήταν σε αυτή την κατάσταση 15 χρόνια. Δεν βελτιώθηκε και όταν οι γιατροί είπαν εντάξει στην ευθανασία είναι αρκετά καλό στοιχείο για μένα για να πιστεύω ότι δεν είχε πιθανότητες βελτίωσης.
Η οικογένειά της; Οι φίλοι της; Την ήθελαν στην ζωή; Φαντάζομαι οι περισσότεροι την ήθελαν στην ζωή. Επίσης φαντάζομαι ότι την ήθελαν στην ζωή αυτοί που ήταν αισιόδοξοι ότι είχε πιθανότητες να γίνει κάποτε καλά. Δεν πιστεύω ότι αν έλεγαν οι γιατροί στους γονείς της ότι είναι 100% σίγουρο ότι δεν θα γίνει ποτέ καλά, να ήθελαν αυτοί να κρατηθεί στην ζωή. Βέβαια δεν πιστεύω ότι θα έλεγε ποτέ κανένας γιατρός κάτι τέτοιο.
Ουσιαστικά το μόνο δύσκολο που βρίσκω στην συγκεκριμένη υπόθεση είναι το πότε, πώς και ποιος θα αναλάμβανε την ευθανασία. Το 'πότε' ήταν σε 15 χρόνια που είναι υπερβολικός χρόνος, το 'πώς' ήταν με την αφαίρεση του σωλήνα τροφοδοσίας και το 'ποιος' ήταν ο σύζυγός της που τώρα τρώει όλα τα πυρά των συντηρητικών.
Τέλος θέλω να αναφέρω ότι αν εγώ είμαι ποτέ σε αυτήν την κατάσταση δεν θα ήθελα να ζω. Είμαι σίγουρος 100% για αυτό!
-- Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ~constandinos, April 01, 2005
Βρήκα μια ενδιαφέρον ζεύξη για τις σημαντικές ημερομηνίες της υπόθεσης.
-- Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ~constandinos, April 01, 2005
Και ένα άρθρο από τον Φιλελεύθερο:
http://www.phileleftheros.com/main/main.asp?gid=152&id=321244
-- Χάρης Μιλητός ~harry, April 09, 2005
Μπορεί να μην το θυμάσαι αλλά είχαμε ξανά αυτή τη συζήτηση,εκτός phigita, εμείς οι δύο. Σε μία παρουσίασή μου στο δεύτερο επίπεδο αγγλικών (πριν πολλά χρόνια) με θέμα την ευθανασία.
Τότε με είχες ρωτήσει την προσωπική μου γνώμη. Η απάντησή μου ήταν ότι: "Ως 20χρονος σου απαντώ ότι είμαι υπέρ της ευθανασίας, δεν μπορώ όμως να σου απαντήσω ως ασθενείς κάποιας ανίατης ασθένειας…". Όσο απάνθρωπο και αν το βλέπουμε, και σε αυτό συνεισφέρει ο φόβος που έχουμε ως έμβια όντα για τον θάνατο, υπάρχουν περιπτώσεις που η ιατρική εξασφαλίζει μεν τη ζωή αλλά με μεγάλο κόστος στην ποιότητά της.
Το να ζεις συνδεδεμένος με σωλήνες τροφοδοσίας ή άλλες τεχνικές διατήρησης στη ζωή δεν είναι ότι ποιο ευχάριστο, πολλές φορές είναι και αρκετά επώδυνο. Για εμένα ένα από τα ουσιαστικότερα προβλήματα στο θέμα της ευθανασίας είναι οι συναισθηματικές αναστολές των οικείων προσώπων του ασθενή. Δυστυχώς όλοι μας, όταν πρόκειται για κάποιον που αγαπάμε, δυσκολευόμαστε να λάβουμε αντικειμενικές αποφάσεις σε τέτοια ζητήματα.
Υπάρχει βέβαια και το ζήτημα, πώς ξέρεις τί είναι καλό για κάποιον άλλο τη στιγμή που δεν μπορεί να σου πει τις επιθυμίες του. Δεν ξέρεις, δεν μπορείς να ξέρεις. Η έλλειψη ποιότητας ζωής όμως φαίνεται και κατά τη γνώμη μου δεν είναι σωστό να εθελοτυφλούμε απέναντί της
-- Αλέξανδρος Κουτσιμπέλας ~alexk667, April 27, 2005
Μήπως δεν θα έπρεπε εμείς σαν χριστιανοί να δούμε το θέμα και λίγο από τη θρησκευτική του πλευρά, αφού οι γνώμες διίστανται; Ο Θεός μας έδωσε τη ζωή και εμείς δεν έχουμε το δικαίωμα να την σταματήσουμε. Ούτε τη δική μας, ούτε άλλων. Πόσες φορές ακούσαμε άτομα να γιατρεύονται και να ξυπνούν από κώμα; Άρα για αυτή και μόνο την πιθανότητα είμαι κατά της ευθανασίας. Κανείς δεν ξέρεις τι επιφυλάσσει το μέλλον. Ούτε με τη δικαιολογία ότι θα πάψει κάποιος να βασανίζεται πρέπει να γίνεται η ευθανασία. Πιστεύω ότι όλα γίνονται για κάποιο σκοπό. Δεν υποστηρίζω να δεχόμαστε παθητικά ότι μας σμβαίνει, αλλά δε θεωρώ και σωστό το να επεμβαίνει κανείς στη λειτουργία της ζωής. Το ότι είναι θέμα ημερών ο θάνατος κάποιου, δε σημαίνει ότι πρέπει και να τον επισπεύσουμε. Όλοι θα πεθάνουμε κάποια μέρα εξάλλου. Γιατί να αποφασίσω εγώ για αυτή την μέρα; Έχω την ελευθερια και αποφασίζω για τα υπόλοιπα. Ας αποφασίσει ο Θεός πότε πρέπει να φύγω, όπως με έστειλε να ζήσω!
-- Μαρία Σολωμού ~maiaki4u, May 08, 2005
Γεια σου Μαρία, και καλωσόρισες :) Ενδιαφέρον η άποψη σου. Διάβασα προχθές κάτι παρόμοιο που έγραψε ο κύριος Χριστόδουλος, ότι το σώμα μας δεν είναι δικό μας, αλλά είναι του Θεού. Δεν ξέρω αν μπορώ να το καταλάβω αυτό. Αυτό που δεν καταλαβαίνω με τίποτα είναι το πού βλέπει την ελεύθερη επιλογή ο καλός Χριστιανός. Και εγώ Χριστιανή είμαι, απλά δεν το καταλαβαίνω, πραγματικά. Δεν μπορώ να επιλέξω ελεύθερα τι θα κάνω στο κορμί μου, αν θέλω να σταματήσω να αναπνέω. Δεν θυμάμαι να επέλεξα να γεννηθώ, αλλά υποθέτω ήμουν πολύ μικρή για να θυμάμαι τότε. Επίσης, δεν μπορώ να επιλέξω τον τρόπο ζωής μου, και αυτόν των παιδιών μου ακόμα, επειδή υπάρχουν 10 εντολές και άλλοι τόσοι κανόνες γραμμένοι και άγραφοι που πρέπει να ακολουθήσω. Για να μην αναφέρω τους νόμους και τους κώδικες της όποιας νοοτροπίας του όποιου περιβάλλοντος μου. Εχμ, δεν επιλέγω ελεύθερα την αρχή μου, τη μέση μου, το τέλος μου, τα ενδιάμεσα μου. Ουσιαστικά μου δίνεται ένα σ ύ ν ο λ ο από το οποίο μπορώ ελεύθερα να επιλέξω ότι γουστάρει η ψυχούλα μου .. αυτό εννοείς;
-- Ελένη Γεωργίου ~geleni, May 10, 2005
Ας αποφασίσει ο Θεός πότε πρέπει να φύγω, όπως με έστειλε να ζήσω
Ναι αλλά στην συγκεκριμένη περίπτωση της Τέρι Σκιάβο, πώς μπορεί κάποιος να πει ότι ο Θεός δεν αποφάσισε να φύγει την πρώτη μέρα που ζούσε με υποστήριξη; Η Τερί Σκιάβο δεν πέθανε με θανατηφόρο ένεση όπως σκοτώνουν συνήθως όσους καταδικάζονται σε θάνατο, πέθανε με αφαίρεση του σωλήνα τροφοδοσίας της.
-- Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ~constandinos, May 10, 2005
Λογική η απάντηση σου Κωνσταντίνο. Δεν θα μπορούσα να διαφωνήσω, ακόμα κι αν υποστηρίζω αυτά που νομίζω. Δεν ξέρω, μπορεί η άποψη μου, έτσι όπως την εξέφρασα να φαίνεται πολύ συντηρητική. Αλλά σίγουρα, σε αυτή την περίπτωση η αφαίρεση του σωλήνα είναι κάτι το εντελώς διαφορετικό από την ένεση.
Ελένη, δεν άκουσα αυτά που είπε ο Χριστόδουλος, αλλά αν είπε ότι το σώμα μας δεν είναι δικό μας αλλά του Θεού διαφωνώ. Πιστεύω ότι ο Θεός μας έδωσε, μαζί με όλα τα άλλα και την ελευθερία να ενεργούμε με βάση τη λογική και τη βούλησή μας. Μπορούμε να κάνουμε οποιαδήποτε επιλογή θέλουμε στη ζωή μας από το σύνολο των επιλογών που έχουμε ακριβώς γιατί είμαστε ελεύθεροι. Απλά νομίζω ότι το να επιλέξει κάποιος να σταματήσει τη ζωή του θα ήταν σαν ένα είδος άρνησης σε αυτό που μας προσφέρθηκε. Δεν ξέρω αν φαίνεται παράξενη η τελευταία μου πρόταση, αλλά αυτό νιώθω. Ίσως αυτά που λέω να ανταποκρίνονται καλύτερα στο θέμα της αυτοκτονίας, παρά στο θέμα της ευθανασίας. Και πάλι όμως είναι επιλογή είναι για την αφαίρεση μιας ζωής.
-- Μαρία Σολωμού ~maiaki4u, May 10, 2005
Μαρία, από τη στιγμή που "ο θεός μας έδωσε την ελευθερία της επιλογής" οφείλει να την σεβαστεί. Είχες πει "Ο Θεός μας έδωσε τη ζωή και εμείς δεν έχουμε το δικαίωμα να την σταματήσουμε." Εάν δεν μπορώ να αποφασίσω για κάτι τόσο σημαντικό όπως είναι ο θάνατος, τότε τι σόι ελεύθερος είμαι? Δικό μου κορμί, δική μου ζωή. Εάν δεν του αρέσει ας μην μου την έδινε. Εξάλλου, τί σόι θεός σου "δίνει τη ζωή" και στη συνέχει την κάνει ανυπόφορη για σένα περιμένοντας ταυτόχρονα να μην την απαρνηθείς? Φυσικά προσωπικά δεν πιστεύω ότι μία αόρατη υπερδύναμη στον ουρανό μου έδωσε την ζωή αλλά αυτό είναι άλλο μέγα θέμα. Εξάλλου ως νατουραλιστής δεν με απασχολούν και πολύ αυτά τα ερωτήματα, αφού η απαντήσεις έχουν δοθεί εδώ και καιρό: http://www.talkorigins.org/faqs/evolution-fact.html
-- Στυλιανός Λουκά ~stelllaras, May 10, 2005